Poniższy poradnik to rozbudowana sekcja najczęściej zadawanych pytań, stworzona z myślą o kierowcach, którzy chcą zadbać o swoje auto, uniknąć kosztownych napraw i zrozumieć najczęstsze objawy pojawiających się usterek. Każdej sekcji znajdziesz praktyczne porady oraz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania związane z eksploatacją pojazdów samochodowych w zakresie:
Objawy zużycia hamulców to przede wszystkim wydłużona droga hamowania, wyczuwalne wibracje kierownicy podczas hamowania, niepokojące dźwięki takie jak piszczenie lub metaliczne tarcie oraz świecąca się kontrolka hamulców na desce rozdzielczej. Jeśli zauważysz wycieki płynu hamulcowego pod autem lub pedał hamulca będzie nienaturalnie miękki, koniecznie udaj się do serwisu. Regularna kontrola stanu klocków i tarcz hamulcowych to podstawa bezpiecznej jazdy.
Wymiana klocków hamulcowych powinna odbywać się co 20–40 tys. km, a tarcz hamulcowych co 50–80 tys. km, choć wszystko zależy od stylu jazdy i warunków eksploatacji. Warto pamiętać, że jazda w mieście, częste hamowanie oraz przewożenie ciężkich ładunków przyspieszają zużycie elementów układu hamulcowego. Podczas każdej wymiany tarcz hamulcowych zamontowany powinien być zestaw nowych klocków hamulcowych.
Najczęstszą przyczyną piszczenia hamulców jest zużycie klocków hamulcowych, zabrudzenie tarcz lub klocków, a także niska jakość materiałów ciernych. Piszczenie może także oznaczać brak smarowania prowadnic lub nierówności na powierzchni tarcz. Ignorowanie tych objawów może prowadzić do poważniejszych usterek i kosztownych napraw.
Aby układ hamulcowy działał sprawnie, regularnie sprawdzaj poziom płynu hamulcowego, kontroluj stan przewodów oraz wymieniaj klocki i tarcze zgodnie z zaleceniami producenta. Unikaj długotrwałego hamowania na stromych zjazdach – korzystaj z hamowania silnikiem, co zmniejsza obciążenie hamulców.
Najczęstsze objawy to stuki, skrzypienie i szumy z okolic kół, nadmierne kołysanie nadwozia, pogorszenie komfortu jazdy, a także trudności w utrzymaniu prostego toru jazdy. Nierównomierne zużycie opon oraz opadanie jednej strony pojazdu to sygnały, że zawieszenie wymaga pilnej kontroli.
Do najczęściej wymagających wymiany elementów zawieszenia i układu kierowniczego należą amortyzatory (objawy: wycieki, brak tłumienia), wahacze i ich tuleje (luzy, stuki), łączniki stabilizatora (stukanie na nierównościach), sworznie wahacza (luz, niestabilność kierunku jazdy) oraz łożyska kół (szum podczas jazdy).
Unikaj szybkiej jazdy po dziurach i uderzania w krawężniki, regularnie sprawdzaj stan elementów zawieszenia, szczególnie po zimie, kiedy drogi są najbardziej zniszczone. Kontroluj geometrię i wyważenie kół po każdej naprawie zawieszenia lub wymianie kół – to klucz do równomiernego zużycia opon i komfortu jazdy.
Amortyzatory oraz sprężyny zawieszenia powinno się wymieniać zawsze parami na jednej osi, czyli jednocześnie po lewej i prawej stronie przodu lub tyłu pojazdu. Wynika to z faktu, że elementy te zużywają się równomiernie podczas eksploatacji, a wymiana tylko jednego z nich prowadzi do nierównomiernego tłumienia drgań i pogorszenia właściwości jezdnych samochodu. Może to skutkować niebezpiecznym zachowaniem auta na drodze, zwłaszcza podczas hamowania lub pokonywania zakrętów, a także przyspieszyć zużycie nowo zamontowanego elementu.
Do najczęstszych objawów należą: trudności z uruchomieniem silnika, nierówna praca na biegu jałowym, spadek mocy, nadmierne zużycie oleju, wycieki spod silnika, dymienie z wydechu (biały, niebieski lub czarny dym), a także hałasy i stuki z komory silnika. Przegrzewanie się silnika to sygnał, że układ chłodzenia wymaga pilnej kontroli.
Przegrzewanie może być skutkiem niskiego poziomu płynu chłodniczego, uszkodzonej pompy wody, niesprawnego termostatu lub nieszczelności układu chłodzenia. Regularna kontrola płynów i szybka reakcja na wycieki to najlepszy sposób na uniknięcie poważnych awarii.
Regularnie wymieniaj olej silnikowy i filtry zgodnie z zaleceniami producenta, używaj wysokiej jakości paliwa i płynów eksploatacyjnych. Unikaj przeciążania zimnego silnika – pozwól mu się rozgrzać, zanim zaczniesz dynamiczną jazdę. Słuchaj swojego samochodu – każdy nietypowy dźwięk lub zachowanie silnika powinno być sygnałem do umówienia wizyty w warsztacie.
Częstotliwość wymiany świec zapłonowych zależy przede wszystkim od ich rodzaju, specyfikacji producenta pojazdu oraz warunków eksploatacji. Standardowe świece niklowo-litowe powinno się wymieniać co 20 000–30 000 kilometrów lub co 2–3 lata, ponieważ szybciej ulegają zużyciu. Świece irydowe charakteryzują się większą trwałością i zaleca się ich wymianę po przejechaniu około 60 000 kilometrów. Największą żywotność mają świece platynowe, które mogą pracować nawet do 100 000 kilometrów bez konieczności wymiany.
W przypadku samochodów z instalacją LPG lub CNG świece zużywają się szybciej – standardowe należy wymieniać co około 15 000 kilometrów, a irydowe lub platynowe co około 30 000 kilometrów. Niezależnie od przebiegu, warto regularnie kontrolować stan świec – objawy takie jak trudności z uruchomieniem silnika, nierówna praca, spadek mocy czy wzrost spalania mogą świadczyć o konieczności wcześniejszej wymiany.
Do typowych objawów awarii układu chłodzenia w samochodzie należą: wysoka temperatura silnika, zapalona kontrolka temperatury, wycieki płynu chłodniczego, brak ogrzewania w kabinie oraz dym spod maski. Zapach płynu chłodniczego w kabinie może wskazywać na nieszczelność nagrzewnicy.
Regularnie sprawdzaj poziom i jakość płynu chłodniczego, wymieniaj go co 2–4 lata. Kontroluj stan chłodnicy, węży, termostatu i pompy wody. Unikaj jazdy z uszkodzonym układem chłodzenia – przegrzanie silnika może prowadzić do kosztownego remontu.
Sprawność klimatyzacji uzależniona jest przede wszystkim od ilości czynnika chłodniczego, którym napełniony jest układ. Układ klimatyzacji nie będzie prawidłowo działać w sytuacji kiedy czynnika jest za mało lub za dużo. Zbyt duża ilość czynnika chłodniczego grozi uszkodzeniem sprężarki. Specyfika gazu jest taka, że nawet pomimo zupełnej szczelności układu w ciągu roku ubywa około 10 do 15 proc. czynnika, co powoduje obniżenie sprawności klimatyzacji (sprężarka musi pracować zdecydowanie dłużej, aby osiągnąć odpowiedni efekt). Zbyt mała ilość czynnika powoduje, więc, że nawet mimo praktycznie ciągłej pracy sprężarki nie uda się osiągnąć odpowiednio niskiej temperatury, a ciągłe większe obciążenie silnika spowoduje wzrost zużycia paliwa.
klimatyzacja wymaga systematycznego serwisowania, najlepiej wykonywanego raz w roku, najrzadziej co dwa lata. Do serwisowania klimatyzacji potrzebny jest specjalistyczny sprzęt. Rutynowy przegląd polega na podłączeniu układu do specjalnego urządzenia, które odsysa stary czynnik, następnie sprawdza szczelność i jeśli test przebiegnie pozytywnie napełnia układ świeżym czynnikiem i olejem. Cała operacja trwa niewiele ponad 30 minut.
W prawidłowo działającej klimatyzacji temperatura powietrza wydobywającego się z nawiewów powinna wynosić od 5 do 8 st. C. Pomiar należy wykonywać po kilku lub nawet kilkunastu minutach od włączenia, aby kanały wentylacyjne były odpowiednio schłodzone. Bardzo ważną funkcję w układzie A/C pełni osuszacz, którego zadaniem jest pochłanianie wilgoci z układu. Powinno się go wymieniać po każdym rozszczelnieniu lub usterce sprężarki, a w prawidłowo działającym układzie co dwa, trzy lata. Warto także regularnie wymienić filtr pyłkowy, który ma duży wpływ na wentylację kabiny. Kontroli klimatyzacji należy także dokonywać każdorazowo przed zakupem używanego auta.
Najczęściej spotykane problemy to rozładowany akumulator, awarie alternatora (brak ładowania, świecąca kontrolka), uszkodzenia rozrusznika, przepalone bezpieczniki, awarie świateł, centralnego zamka oraz czujników.
Sprawdzaj regularnie stan akumulatora, jego napięcie oraz czystość biegunów. Akumulator wymieniaj co 3–5 lat lub wcześniej, jeśli pojawiają się problemy z rozruchem. Unikaj zalewania wodą komory silnika podczas mycia auta. W razie powtarzających się problemów z elektryką, skorzystaj z profesjonalnej diagnostyki komputerowej.
Uszkodzenie rozrusznika objawia się przede wszystkim problemami z uruchomieniem silnika. Najczęstszym symptomem jest całkowity brak reakcji po przekręceniu kluczyka – wał korbowy nie obraca się, a rozrusznik nie wydaje żadnych dźwięków. Często można usłyszeć pojedyncze lub wielokrotne „klikanie”, co wskazuje na problem z elektromagnesem lub szczotkami. Innym objawem jest wolniejsze niż zwykle obracanie silnika podczas próby rozruchu, co może świadczyć o zużyciu mechanicznych elementów rozrusznika lub problemach z zasilaniem.
Zdarza się także, że rozrusznik działa, ale nie jest w stanie obrócić wału korbowego, co może być skutkiem uszkodzenia bendiksu lub zębów koła zamachowego. Dodatkowo, objawami mogą być metaliczne odgłosy, szarpanie, hałasowanie czy nieprawidłowe wyłączanie się rozrusznika po uruchomieniu silnika.
Awarie alternatora najczęściej dają o sobie znać poprzez zapalenie się kontrolki ładowania akumulatora na desce rozdzielczej – zwykle w postaci czerwonego symbolu akumulatora. W przypadku niesprawnego alternatora pojawiają się trudności z rozruchem silnika, szczególnie po dłuższym postoju, ponieważ akumulator nie jest doładowywany. Typowe są także objawy związane z instalacją elektryczną: przygasanie, migotanie lub nierówne działanie świateł, samoczynne wyłączanie się radia, nawigacji czy innych odbiorników prądu.
Charakterystycznym symptomem jest szybkie rozładowywanie się akumulatora oraz pojawianie się niepokojących dźwięków, takich jak piszczenie, szum lub wibracje pochodzące z okolic alternatora, nasilające się wraz ze wzrostem obrotów silnika. W skrajnych przypadkach, gdy alternator całkowicie przestaje działać, samochód może się zatrzymać, a silnik nie da się ponownie uruchomić.
Nierównomierne zużycie bieżnika, pęknięcia, bąble” na bokach opon oraz spadek przyczepności to sygnały, że opony należy wymienić. Drgania kierownicy podczas jazdy mogą świadczyć o niewyważeniu kół lub uszkodzeniu opony. Producenci przewidują przydatność opony przez okres nawet 10 lat, jednak warto kontrolować ich stan podczas sezonowej wymiany.
Regularnie sprawdzaj ciśnienie w oponach, kontroluj głębokość bieżnika (wymiana przy mniej niż 1,6 mm). Rotuj opony co 8–10 tys. km (zamieniaj miejscami), aby zapewnić równomierne zużycie. Wymieniaj opony sezonowo – letnie na zimowe i odwrotnie.
Tak, serwis aut elektrycznych powinien być wykonywany przez specjalistów z uprawnieniami do pracy przy wysokim napięciu. Regularna kontrola stanu baterii, systemów chłodzenia oraz oprogramowania jest kluczowa dla bezpieczeństwa i wydajności pojazdu.
Najczęstsze to utrata pojemności akumulatora trakcyjnego (spadek zasięgu), problemy z elektroniką zarządzającą energią oraz awarie układów chłodzenia baterii. Warto korzystać z autoryzowanych serwisów i regularnie aktualizować oprogramowanie pojazdu.
Do najważniejszych płynów i olejów w samochodzie należą: olej silnikowy (wymiana co 10–15 tys. km), płyn chłodniczy (co 2–4 lata), płyn hamulcowy (co 2 lata), płyn do spryskiwaczy (wg potrzeb) oraz olej w skrzyni biegów (zgodnie z zaleceniami producenta).
Nie zaleca się mieszania różnych płynów chłodniczych. Najważniejsze jest, żeby nie sugerować się kolorem płynu, tylko jego rodzajem i składem. Nawet jeśli dwa płyny mają ten sam kolor, mogą być zrobione z innych składników i nie pasować do siebie.
Jeśli musisz dolać płyn, używaj tego samego typu, jaki już masz w samochodzie (najlepiej tego samego producenta). Mieszanie płynów różnych rodzajów (np. niebieskiego ze starszego auta z czerwonym do nowszego) może prowadzić do powstawania osadów, zapchania chłodnicy, a nawet uszkodzenia silnika.
Jeśli nie wiesz, jaki płyn masz w układzie, lepiej wymienić cały płyn na nowy, zamiast dolewać inny. W nagłej sytuacji, gdy musisz dolać, a nie masz odpowiedniego płynu, po dojechaniu do celu zleć wymianę całego płynu wraz z płukaniem układu chłodzenia.
Jeśli auto pracuje normalnie, możesz dojechać do warsztatu, ale nie ignoruj problemu. Gdy pojawią się spadki mocy, dymienie lub inne niepokojące objawy, zatrzymaj się i skontaktuj z pomocą drogową.
Najczęstsze przyczyny to rozładowany akumulator, uszkodzony rozrusznik lub alternator, problemy z układem paliwowym lub zapłonowym, a także awaria immobilizera.
Regularnie serwisuj auto zgodnie z zaleceniami producenta, nie bagatelizuj pierwszych objawów usterek, używaj wysokiej jakości części i płynów eksploatacyjnych oraz dbaj o czystość i konserwację pojazdu, szczególnie po zimie.
Auta posiadające usterki nie przejdą badania technicznego. Pracownik stacji diagnostycznej w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dokona na specjalnym zaświadczeniu odpowiedniej adnotacji. W sytuacji poważniejszych usterek, stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego zatrzymany zostanie dowód rejestracyjny. Aby uniknąć opisanej sytuacji warto przed przeglądem rejestracyjnym dokonać podobnego badania na własną rękę. Pewne usterki ? np. niesprawne oświetlenie, odczuwalne stuki i luzy w zawieszeniu, słabe hamulce, możemy "zdiagnozować" sami. Możemy także przeprowadzić taką kontrolę w warsztacie wyposażonym w przyrządy diagnostyczne. Wówczas w przypadku stwierdzenia usterek, mamy od razu możliwość dokonania na miejscu naprawy. Po takich przygotowaniach udajemy się na badanie techniczne, którego wynik powinien być pozytywny.
Dbanie o samochód to nie tylko regularne przeglądy, ale także szybka reakcja na pierwsze objawy usterek. Stosując się do powyższych porad, zwiększysz bezpieczeństwo swoje i pasażerów, wydłużysz żywotność pojazdu i unikniesz kosztownych napraw. Jeśli masz wątpliwości – zawsze skonsultuj się z doświadczonym mechanikiem samochodowym!